Egzamin kwalifikacyjny, grupa 1, wyd V, Rok: 2008, Radosław Lenartowicz, Witold Zdunek, stron: 376, oprawa twarda, ISBN: 83-919132-0-1
Niniejsza książka zawiera podstawową wiedzę techniczną dla pracowników zatrudnionych przy eksploatacji instalacji i urządzeń elektroenergetycznych. Zawarte w opracowaniu wiadomości są zgodne ze szczegółowym zakresem egzaminów kwalifikacyjnych E i D oraz z obowiązującymi przepisami. Opracowanie obejmuje zakres znajomości przepisów, zasad budowy, eksploatacji, bezpieczeństwa pracy oraz postępowania w razie wystąpienia zagrożenia, np. pożaru, porażenia prądem, a także umiejętności udzielania pierwszej pomocy.
Dla ułatwienia, wyodrębniono w opracowaniu rozdziały, dla których wymagane jest posiadanie kwalifikacji, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie stosowanymi drukami egzaminacyjnymi. Dotyczą one rozdziału II, kolejno od poz. 1 do 10 na druku egzaminacyjnym.
Na końcu każdego rozdziału zostały zamieszczone zestawy pytań kontrolnych, które ułatwią opanowanie wiedzy niezbędnej do zdania egzaminu. Pytania zawierają odsyłacze do poszczególnych akapitów z właściwą odpowiedzią.
SPIS TREŚCI:
I. OGÓLNE ZASADY EKSPLOATACJI URZĄDZEŃ, INSTALACJI I SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH 9
1. Określenia 9
2. Służby eksploatacyjne 9
3. Zasady uzyskiwania uprawnień kwalifikacyjnych 10
4. Dokumentacja techniczna urządzeń elektroenergetycznych 11
5. Przyjęcie urządzeń elektroenergetycznych do eksploatacji 12
6. Ocena stanu technicznego urządzeń 12
II. BUDOWA I EKSPLOATACJA URZĄDZEŃ, INSTALACJI I SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH 15
1. Urządzenia prądotwórcze przyłączone do krajowej sieci elektroenergetycznej bez względu na wysokość napięcia znamionowego 15
1.1. Sposoby zabezpieczania generatorów 17
1.2. Dokumentacja techniczna 19
1.3. Uruchomienie generatora synchronicznego 19
1.4. Eksploatacja generatorów 20
1.5. Odłączenie od sieci i zatrzymanie generatora 26
2. Urządzenia, instalacje i sieci o napięciu do 1 kV 30
2.1. Podział instalacji elektrycznych 30
2.2. Systemy instalacji elektrycznych 30
2.3. Wymienialność instalacji elektrycznych 39
2.4. Wymagania dla instalacji elektrycznych w budynkach 39
2.5. Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych 40
2.6. Budowa i eksploatacja instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych 41
2.7. Instalacje przemysłowe niskiego napięcia 49
2.8. Eksploatacja instalacji elektrycznych 51
2.9. Organizacja bezpiecznej pracy przy eksploatacji instalacji elektrycznych 54
3. Instalacje piorunochronne 60
3.1. Postanowienia ogólne 60
3.2. Klasyfikacja zagrożeń obiektów budowlanych 60
3.3. Ochrona odgromowa budynków 64
3.4. Ochrona urządzeń napowietrznych umieszczonych na budynkach 73
3.5. Kontrola i zarządzanie ochroną odgromową 74
3.6. Eksploatacja urządzeń piorunochronnych 74
4. Urządzenia, instalacje i sieci o napięciu znamionowym powyżej 1 kV 80
4.1. Elektroenergetyczne linie napowietrzne 80
4.2. Elektroenergetyczne linie kablowe 96
4.3. Stacje elektroenergetyczne 107
4.4. Transformatory 116
4.5. Elektryczne urządzenia napędowe i przetwornice 121
4.6. Baterie akumulatorów i urządzenia prostownikowe 133
5. Zespoły prądotwórcze 140
5.1. Rodzaje i wykonanie zespołów prądotwórczych 140
5.2. Eksploatacja zespołów prądotwórczych 141
5.3. Zespoły prądotwórcze przewoźne 144
6. Urządzenia elektrotermiczne 147
6.1. Rodzaje i budowa urządzeń elektrotermicznych 147
6.2. Eksploatacja urządzeń elektrotermicznych 149
7. Urządzenia do elektrolizy 153
7.1. Zasada działania i budowa urządzeń do elektrolizy 153
7.2. Warunki bezpiecznej pracy i eksploatacja urządzeń do elektrolizy 153
8. Sieci elektrycznego oświetlenia ulicznego 159
8.1. Wykonanie sieci oświetlenia ulicznego 159
8.2. Eksploatacja sieci elektrycznego oświetlenia ulicznego 160
9. Elektryczna sieć trakcyjna 164
9.1. Budowa i wykonanie sieci trakcyjnej 164
9.2. Eksploatacja sieci trakcyjnej 165
9.3. Prądy błądzące i ochrona urządzeń podziemnych 169
10. Instalacje elektryczne w obiektach zagrożonych wybuchem i pożarem 172
10.1. Wymagania ogólne 172
10.2. Podział urządzeń przeciwwybuchowych 172
10.3. Strefy zagrożenia wybuchem 173
10.4. Dobór urządzeń elektrycznych w strefach zagrożonych wybuchem 175
10.5. Instalowanie urządzeń w strefach zagrożonych wybuchem 176
10.6. Eksploatacja urządzeń w strefach zagrożonych wybuchem 178
11. Aparatura kontrolno-pomiarowa, urządzenia i instalacje automatycznej
regulacji, sterowania i zabezpieczeń urządzeń i instalacji wymienionych w punktach II.1. do II.10. (AKPiA) 185
11.1. Urządzenia elektryczne do pomiaru i regulacji automatycznej 185
11.2. Montaż zestawów automatyki przemysłowej 186
11.3. Przyłączanie aparatów i sprzętu 186
11.4. Podłączanie aparatury i sprzętu zabudowanych na oddzielnych konstrukcjach wsporczych 187
11.5. Instalacje tras obwodów elektrycznych 187
11.6. Eksploatacja instalacji i urządzeń AKPiA 189
11.7. Warunki montażu czujników dla układów pomiarowych i regulacyjnych 193
III. PRACE KONTROLNO-POMIAROWE 201
1. Prace pomiarowe przy instalacjach i urządzeniach elektrycznych 201
1.1. Wymagania ogólne 201
1.2. Sprawdzenie ciągłości przewodów ochronnych 203
1.3. Pomiar rezystancji izolacji instalacji elektrycznej 204
1.4. Sprawdzenie ochrony przez oddzielenie od siebie obwodów (separacja elektryczna) 204
1.5. Pomiar rezystancji izolacji ścian i podłóg 205
1.6. Pomiar rezystancji izolacji kabla 205
1.7. Kable na napięcia znamionowe do 1 kV 205
1.8. Kable na napięcia znamionowe ponad 1 kV 205
1.9. Pomiar rezystancji uziemienia oraz rezystywności gruntu 206
1.10. Pomiar rezystancji uziemienia metodą techniczną 206
1.11. Pomiar rezystancji uziemienia metodą kompensacyjną 206
1.12. Pomiar rezystywności gruntu 207
1.13. Pomiar prądów upływowych 207
1.14. Sprawdzenie biegunowości 207
1.15. Sprawdzenie samoczynnego wyłączenia zasilania 207
1.16. Sprawdzenie działania urządzeń ochronnych różnicowoprądowych 209
1.17. Sprawdzenie wytrzymałości elektrycznej 211
2. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych przy urządzeniach elektroenergetycznych o napięciu znamionowym do 1 kV i powyżej 1 kV 225
2.1. Przepisy 225
2.2. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla elektrycznych urządzeń napędowych 225
2.3. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla baterii kondensatorów energetycznych 229
2.4. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla transformatorów energetycznych 231
2.5. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla elektroenergetycznych linii kablowych 234
3. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla prądnic synchronicznych o napięciu powyżej 1 kV 237
3.1. Pomiar rezystancji izolacji uzwojeń stojana prądnicy zespołu prądotwórczego 237
3.2. Pomiar rezystancji izolacji uzwojeń wzbudzenia prądnicy wzbudzonej 238
3.3. Pomiar rezystancji izolacji uzwojeń wzbudzenia prądnicy niewzbudzonej 238
4. Zakresy, metody i terminy wykonywania badań 240
4.1. Budynki mieszkalne oraz użyteczności publicznej 240
4.2. Zakłady przemysłowe 242
4.3. Pomieszczenia zagrożone wybuchem 245
4.4. Urządzenia rozdzielcze 247
4.5. Stacje elektroenergetyczne 248
4.6. Baterie kondensatorów o napięciu do 1 kV 249
4.7. Transformatory 251
4.8. Narzędzia ręczne o napędzie elektrycznym i elektryczne urządzenia ruchome 252
5. Zasady wykonywania i eksploatacji rozliczeniowych układów pomiarowych 259
5.1. Wymagania ogólne 259
5.2. Tablice licznikowe 260
5.3. Liczniki 261
5.4. Przekładniki prądowe i napięciowe 261
5.5. Układy pomiarowe pośrednie i półpośrednie 262
5.6. Układy pomiarowe bezpośrednie 263
5.7. Układ kontrolny obecności napięcia 263
5.8. Układ Samoczynnego Załączania Rezerwy 263
5.9. Agregaty prądotwórcze 264
5.10. Uzgadnianie i zatwierdzanie dokumentacji projektowej 265
IV. OCHRONA PRZECIWPORAŻENIOWA W URZĄDZENIACH, INSTALACJACH
I SIECIACH ELEKTRYCZNYCH 268
1. Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym w urządzeniach elektroenergetycznych do 1 kV 268
1.1. Ochrona przed dotykiem bezpośrednim 281
1.2. Ochrona przed dotykiem pośrednim 282
1.3. Ochrona przez zastosowanie samoczynnego wyłączenia zasilania 282
1.3.1. Układ sieci TN 283
1.3.2. Układ sieci TT 284
1.3.3. Układ sieci IT 285
1.3.4. Urządzenia ochronne różnicowoprądowe 286
1.4. Ochrona przez zastosowanie urządzeń II klasy ochronności 293
1.5. Ochrona przez zastosowanie izolowania stanowiska 294
1.6. Ochrona przez zastosowanie separacji elektrycznej 294
1.7. Ochrona przez zastosowanie nieuziemionych połączeń wyrównawczych miejscowych 295
2. Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym w urządzeniach elektroenergetycznych o napięciu powyżej 1 kV 300
2.1. Sieć elektroenergetyczna wysokiego napięcia jako źródło zagrożenia porażeniowego 301
2.2. Ochrona przed dotykiem bezpośrednim 301
2.3. Środki ochrony przed dotykiem pośrednim (przy uszkodzeniu) 306
2.4. Łączenie uziemień urządzeń wysokiego i niskiego napięcia 311
2.5. Wymagania dla uziemień obiektów elektroenergetycznych wysokiego napięcia 312
2.6. Parametry elektryczne typowych rozwiązań technicznych stanowisk izolacyjnych i elektroizolacyjnych powłok 315
V. OCHRONA PRZECIWPOŻAROWA W URZĄDZENIACH, INSTALACJACH I SIECIACH ELEKTROENERGETYCZNYCH 319
VI. SPOSOBY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY OSOBOM PORAŻONYM PRĄDEM ELEKTRYCZNYM I POPARZONYM 327
1. Działanie prądu elektrycznego na organizm człowieka 327
2. Uwalnianie porażonego spod działania prądu elektrycznego o napięciu do 1 kV 328
3. Uwalnianie porażonego spod działania prądu elektrycznego o napięciu powyżej 1 kV 331
4. Czynności po uwolnieniu porażonego spod działania prądu elektrycznego 331
4.1. Sztuczne oddychanie 334
4.2. Pośredni masaż serca 337
4.3. Pierwsza pomoc przedlekarska przy innych obrażeniach ciała 338
VII. ORGANIZACJA BEZPIECZNEJ PRACY PRZY EKSPLOATACJI URZĄDZEŃ, INSTALACJI I SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH 342
1. Zasady organizacji pracy 342
2. Bezpieczeństwo wykonywania prac przy urządzeniach elektrycznych 347
3. Narzędzia pracy i sprzęt ochronny 350
3.1. Czynności zabronione 350
3.2. Sprzęt ochronny stosowany podczas eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych 350
VIII. WYKAZ PODSTAWOWYCH PRZEPISÓW OBOWIĄZUJĄCYCH PRZY EKSPLOATACJI
I DOZORZE URZĄDZEŃ, INSTALACJI I SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH
1. Ustawy i rozporządzenia 362
2. Normy 365
3. Książki i opracowania 372
