Rok: 1998, J. Namieśnik, Z. Jamrugiewicz, ISBN: 83-204-2289-2
W książce, szczegółowo opisano metody stosowane w analizie zanieczyszczeń środowiska, ze szczególnym uwzględnieniem metod chromatograficznych. Przedstawiono podstawy monitoringu zanieczyszczeń powietrza. Zamieszczono także charakterystykę urządzeń do pomiaru substancji toksycznych na stanowiskach pracy i aparatów przenośnych do badania jakości wód i ścieków.
Książka jest adresowana do studentów szkół wyższych specjalizujących się w ochronie środowiska, do nauczycieli akademickich i do licznego grona pracowników laboratoriów analitycznych.
SPIS TREŚCI:
Przedmowa 9
1. Wprowadzenie 11
Jacek Niemieśnik
1.1. Pobieranie i przygotowanie próbek środowiskowych do analizy 19
1.1.1. Pobieranie próbek 20
1.1.2. Wstępna obróbka próbek środowiskowych 24
1.1.3. Problemy analizy śladów 36
2. Metody oznaczania składników próbek środowiskowych 40
2.1. Metody mineralizacji 40
Marek Biziuk, Jacek Niemieśnik, Ligia Zasławska
2.1.1. Metody mineralizacji redukcyjnej 42
2.1.2. Metody mineralizacji utleniającej 43
2.2. Spektrofotometryczna analiza śladowych ilości związków organicznych 53
Bogumiła Makuch, Piotr Konieczka, Zygmunt Jamrógiewicz
2.2.1. Prawa absorpcji 56
2.2.2. Analiza ilościowa 58
2.2.3. Przykłady oznaczeń metodą spektrofotometrii UV/VIS 60
2.2.4. Spektrofotometria IR w analizie środowiskowej 64
Jerzy Łukasik, Zygmunt Jamrógiewicz
2.2.5.Spektrometria NMR w analizie ilościowej 71
Jerzy Łukasik, Zygmunt Jamrógiewicz
2.2.6.Spektrometria absorpcji atomowej 73
Marek Biziuk, Tadeusz Górecki
2.3. Elektrody jonoselektywne 82
Tadeusz Górecki
2.4. Chromowoltamperometria inwersyjna 90
Tadeusz Górecki, Andrzej Przyjazny
2.5. Oznaczanie zawartości metali w próbkach gleby oraz materiale roślinnym 95
Marek Biziuk
3. Chromatografia 101
3.1. Chromatograficzne oznaczenia związków organicznych 101
Andrzej Przyjazny, Krystyna Gazda
3.2. Oznaczanie śladów metodą chromatografii cieczowej 105
Krystyna Gazda
3.2.1. Zasady elucji gradientowej w HPLC 112
3.2.2. Ocena jakości kolumny do chromatografii cieczowej 120
Bogusław Buszewski
3.3. Detektory stosowane w chromatografii gazowej 141
Jacek Czerwiński, Piotr Konieczka
3.3.1. Detektory uniwersalne 142
3.3.2. Detektory selektywne 151
3.3.3. Detektory specyficzne 160
3.4. Techniki wprowadzania próbki na kapilarną kolumnę chromatograficzną 164
Waldemar Wardecki, Lidia Wolska, Piotr Konieczka
3.4.1. Technika dozowania na gorąco z podziałem strumienia 166
3.4.2. Technika dozowania na gorąco, bez podziału strumienia 172
3.4.3. Technika dozowania na zimno, bezpośrednio na kolumnę 175
3.4.4. Dozownik z programowaną temperaturą odparowania 179
3.4.5. Techniki selektywnego dozowania 184
3.5. Technika analizy fazy napowierzchniowej 187
Wacław Janicki
3.6. Desorbery termiczne 200
Wacław Janicki
3.6.1. Desorpcja termiczna 201
3.6.2. Podstawowe moduły desorbera termicznego i ich funkcje 202
3.7. Oznaczanie związków organicznych w wodzie techniką wymywania i wychwytywania 211
Lidia Wolska
3.8. Identyfikacja w podziałowej chromatografii gazowej 217
Bogdan Zygmunt
3.8.1. Dane retencyjne 218
3.8.2. Indeks retencji Kovatsa 221
3.9. Kolumny kapilarne w chromatografii gazowej 229
Waldemar Wardecki, Tadeusz Górecki
3.9.1. Klasyfikacja kolumn kapilarnych 231
3.9.2. Dobór i ocena kolumn kapilarnych 233
3.10. Oznaczanie lotnych związków chromatograficznych w wodzie 237
Tadeusz Górecki
3.11. Oznaczanie pestycydów w wodzie i ściekach 241
Marek Biziuk, Bogumiła Makuch
3.12. Oznaczanie wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych 251
Krystyna Gazda
3.13. Zastosowanie wysokosprawnej chromatografii cienkowarstwowej do oznaczenia śladowych zanieczyszczeń środowiska 263
Bogumiła Makuch, Bogdan Zygmunt
3.14. Rola płynów w stanie nadkrytycznym w analityce 273
Agata Kot
3.14.1. Ekstrakcja cieczami w stanie nadkrytycznym 277
3.14.2. Chromatografia z fazą ruchomą w stanie nadkrytycznym 286
3.15. Mikroekstrakcja do fazy stacjonarnej 292
Janusz Pawliszyn, Tadeusz Górecki
3.15.1. Teoria mikroekstrakcji do fazy stacjonarnej 296
3.15.2. Aspekty praktyczne 298
4. Wstrzykowa analiza przepływowa 313
Żaneta Polskowska, Jacek Czerwiński
4.1. Podstawy teoretyczne 315
4.2. Techniki wstrzykowej analizy przepływowej 318
5. Techniki łączone w analizie środowiska 327
Waldemar Wardencki, Bogdan Zygmunt
5.1. Połączenie chromatografii gazowej ze spektometrią mas 327
5.1.1. Zasada działania i podstawowe elementy układu GC - MS 328
5.1.2. Analiza ilościowa 336
5.2. Połączenie ze spektroskopią w podczerwieni 336
5.2.1. Zasada działania detektora FTIR 337
5.2.2. Rejestracja widma 339
5.2.3. Rozwiązania aparaturowe 341
5.3. Techniki specjalne 343
6. Wyznaczanie wskaźników sumarycznych 346
6.1. Lotny chlorowiec organiczny w wodzie 346
Marek Biziuk, Ewa Sieńkowska - Zyskowska
6.2. Węgiel w osadach dennych 354
Ewa Sieńkowska - Zyskowska
6.3. Siarka całkowita w próbkach ciekłych i gazowych 358
Wojciech Chrzanowski
6.3.1. Mikrokulometria 360
6.4. Oznaczanie azotu całkowitego i aminowego 361
Marek Biziuk, Ewa Sieńkowska - Zyskowska
7. Analiza śladowych ilości organicznych zanieczyszczeń atmosferycznych 366
Jacek Namieśnik
7.1. Gazowe mieszaniny wzorcowe 366
7.1.1. Podstawowe pojęcia i definicje 366
7.1.2. Sporządzanie gazowych mieszanin wzorcowych metodą permeacyjną 370
7.2. Pojemność adsorpcyjna stałych adsorbentów 373
7.2.1. Wprowadzenie 375
7.2.2. Podział i klasyfikacja stałych sorbentów 379
7.2.3. Metody wyznaczania objętości przebicia stałych sorbentów 382
7.3. Dozymetria pasywna 384
7.3.1. Teoretyczne podstawy wzbogacania pasywnego 385
7.3.2. Praktyczne wykorzystanie metod dozymetrii pasywnej 390
7.4. Oznaczenie par związków organicznych w powietrzu atmosferycznym metodą chromatografii gazowej z adsorpcyjnym wzbogacaniem próbki analitów 392
Waldemar Wardencki
8. Podstawy monitoringu atmosfery 403
Wojciech Chrzanowski, Waldemar Wardencki
8.1. Zagadnienia ogólne 403
8.1.1. Koncepcja monitoringu środowiska w Polsce 403
8.1.2. Monitoring, cele i znaczenie 406
8.1.3. Podstawy konstrukcji monitorów powietrza atmosferycznego 410
8.2. Wybrane typy współczesnych monitorów zanieczyszczeń powietrza 414
8.2.1. Monitory dwutlenku siarki i tlenków azotu 414
8.2.2. Monitory węglowodorów 417
8.2.3. Monitory tlenków węgla 417
8.2.4. Monitory pyłów 418
8.2.5. Trendy rozwojowe w zakresie konstrukcji monitorów 418
9. Urządzenia do pomiaru stężenia substancji toksycznych na stanowisku pracy 422
Jacek Namieśnik, Ligia Zasławska, Zygmunt Jamrógiewicz
10. Aparaty przenośne do badań jakości wód i ścieków 431
Jacek Namieśnik, Żaneta Polkowska, Piotr Konieczka
10.1. Zasady pomiarów z wykorzystaniem aparatów polowych 432
10.2. Typy aparatów przenośnych i ich charakterystyka 434
Słowniczek skrótów angielskich 452
Indeks nazwisk 455
Indeks rzeczowy 456
