Paradoks trucizn .Substancje chemiczne przyjazne i wrogie

W książce autor wyjaśnia ciemną stronę chemii – jak to się dzieje, że substancje chemiczne będące w naszym otoczeniu i codziennym życiu, w pewnych warunkach są pożyteczne, a w innych trujące. Przedstawia liczne przypadki zatruć, począwszy od tragicznych katastrof w Bopalu i Zatoce Minamata, poprzez podanie przyczyn, jak pasożyty doprowadziły do procesów czarownic w Salem, aż po rybę fugu – ceniony przysmak i jednocześnie trujący. Autor przekazuje wiedzę o truciznach oraz sposobach ich działania i przeciwdziałania im, zwraca uwagę, że trucizny z którymi możemy mieć kontakt przypadkowy lub zamierzony, są częścią przyrody i tylko zrozumienie ich natury umożliwi ocenę rzeczywistego ryzyka zagrożenia i nauczy bezpiecznego życia w ich otoczeniu.  Książka skierowana jest do studentów na kierunkach związanych z ochroną zdrowia i środowiska oraz z ekologia, do specjalistów toksykologów, a także dla ogółu Czytelników zainteresowanych truciznami.

Spis treści:

Wykaz tytułów tabel 
Wykaz skróconych podpisów pod rysunki 
Wstęp 
Jak korzystać z książki
 Trucizny
Stara sztuka, nowa nauka 
Człowiek to związki chemiczne

Fizjologia
Jak związki chemiczne działają na organizm i co organizm z nimi robi 
Narażenie
Uszkodzenia miejscowe 
Wchłanianie do organizmu 
Losy związku chemicznego w organizmie 
Usuwanie związków chemicznych z organizmu 
Czynniki wpływające na większą lub mniejszą toksyczność 
związków chemicznych 
Gatunki Czynniki wpływające na działanie związków 
chemicznych na ludzi 
Wiek 
Dieta 
Stan zdrowia 
Czynniki genetyczne
Styl życia 
Indukowanie i hamowanie enzymów 
Tolerancja, synergizm, addytywność, wzmacnianie, antagonizm
Skutki działania związków chemicznych na organizm 
Zależność dawka-reakcja 
Skutki fizjologiczne
Uszkodzenia tkanek Zaburzenia procesów metabolicznych 
Wpływ na rozwój embrionu i płodu (teratogeneza) 
Wpływ na układ odpornościowy 
Działanie na materiał genetyczny (mutageneza) 
Powstawanie raka (kancerogeneza) 
Diagnozowanie i leczenie zatrucia 

Nie obawiaj się leków
Nie ma leków bezpiecznych, są tylko bezpieczne sposoby ich 
używania 
Paracetamol 
Poszukiwanie odtrutek 
Talidomid 
Na czym polega teratogenne działanie talidomidu 
Aspiryna 
W jaki sposób aspiryna powoduje krwawienia z żołądka 
Syndrom Reyesa 
Przedawkowanie aspiryny 
Korzystne skutki działania aspiryny 
Penicylina 
Leki przeciwbakteryjne 
W jaki sposób penicylina zabija bakterie 
Niekorzystne działanie penicyliny 
Inne leki pochodzące od pleśni 
Mutacje i oporność bakterii Hydralazyna i izoniazyd - Czynniki genetyczne a toksyczność 
Izoniazyd - wpływ czynników genetycznych na toksyczność 
Hydralazyna (apresolina) 
Narkotyki 
Kokaina 
Heroina 
Nałóg i tolerancja 
Leczenie zatruć wywołanych morfiną lub heroiną 
Ekstaza
Leki ziołowe 
Aristolochia fangchi 
Dziurawiec 
Herbaty ziołowe i alkaloidy pyrolizydynowe 
Ocena bezpieczeństwa leków 

Krew, pot i łzy
Pestycydy 
DDT i chloroorganiczne środki owadobójcze 
Gromadzenie się związków chemicznych w łańcuchu pokarmowym 
biokumulacja i biomagnifikacja
Jak działa DDT i dlaczego jest toksyczny dla owadów, a nie dla 
ssaków 
Skutki zakazu stosowania DDT 
Związki fosforoorganiczne 
Wykrywanie i leczenie zatruć związkami fosforoorganicznymi 
Opóźniona przewlekła neuropatia wywołana przez związki 
fosforoorganiczne 
Parakwat - bezpieczny środek chwastobójczy czy niebezpieczna trucizna? 
Leczenie zatruć parakwatem 
Inne środki chwastobójcze 
Inne pestycydy 
Farba przeciw obrastaniu powierzchni i toksyczna tributylocyna
Czy pestycydy pozostają w żywności? 
Pierwsze zginęły koty
Zanieczyszczenia środowiskowe
Rtęć - skażenie i zatrucie 
Choroba Minamata 
Teratogenne działanie metylortęci 
Dlaczego rtęć w różnych postaciach powoduje różne objawy 
Arsen Dioksyna (TCOD) 
Narażenie człowieka na działanie dioksyn 
PCB oraz PBB (polichlorobifenyle oraz polibromobifenyle) 
Leki w ściekach 
Środki powodujące zaburzenia w układzie hormonalnym 
Ołów 
Narażenie na działanie ołowiu występujące obecnie 
Skutki zatrucia ołowiem 
Glin 
Naturalni zabójcy
Trujące związki chemiczne stworzone przez naturę
Skopolamina i wrzeszczący korzeń mandragory 
Alkaloidy pirolizydynowe 
Rycyna
Cykuta i szczwół plamisty - kat Sokratesa
Strychnina - otruty przez ostatnią dawkę w butelce 
Paproć
Toksyny grzybowe - trujące muchomory i grzyby magiczne 
Toksyny zwierzęce 
Węże-grzechotniki i kobry 
Trujące ropuchy i pieniące się żaby 
Toksyny pochodzące od stworzeń morskich
Pająki 
Skorpiony 
Bakterie 
Szalony kapelusznik i ciężki przypadek trądziku
Przemysłowe związki chemiczne 
Rtęć 
Chlorek winylu 
Kadm 
Rozpuszczalniki 
Azbest 
Najczęstsze skutki działania przemysłowych związków 
chemicznych na robotników 
Prawodawstwo chroniące robotników 
Pod zlewem i w ogrodowej szopie
Trucizny domowe 
W jaki sposób środek do usuwania powłok malarskich 
powoduje zatrucie tlenkiem węgla 
Tlenek węgla - zwyczajna, a jednak zabójcza trucizna 
Płyn do chłodnic - słodki, a jednak zabójczy 
Dlaczego płyn do chłodnic jest trujący 
Leczenie zatrucia płynem do chłodnic
Alkohol metylowy 
Leczenie zatrucia alkoholem metylowym 
Wąchanie kleju lub odurzanie się rozpuszczalnikami 
Alkohol - ulubiony środek odurzający 
Tolerancja alkoholu 
Leczenie alkoholizmu - rola przypadkowości 
Ochronne działanie napoi alkoholowych 
 Zemsta na Rasputinie
Związki chemiczne używane do zabijania
Cyjanek - gorzkie migdały, Herman Goering i Rasputin
Wykrywanie i leczenie zatrucia cyjankiem
Arsen 
Arsen - użyteczny lek czy śmiertelna trucizna? 
Jak przebiega zatrucie arsenem 
Objawy i wykrywanie zatrucia arsenem 
Strychnina=
Objawy i wykrywanie zatrucia strychniną
Tal - trucizna prawie doskonała 
Jak tal działa w organizmie? 
Leczenie zatrucia talem 
Morderstwo za pomocą tlenku wągla 
Morderstwo za pomocą herbicydu
Trucizny używane w czasie wojny
Napitek imbirowy i olej hiszpański
Toksyczne składniki i zanieczyszczenia żywności
Naturalne zanieczyszczenia żywności 
Aflatoksyna i spleśniałe orzeszki ziemne 
Sporysz 
Czarownice z Salem
Ergotyzm 
Trikoteceny i inne mikotoksyny 
Ochratoksyna i nefropatia bałkańska 
Botulina i botulizm 
Czerwone przypływy i trujące małże 
Żywność zawierająca substancje toksyczne
Fugu - ryba rozdymkokształtna
Badacze polarni i witamina A
Maniok, jabłka i migdały
Fasola fawa i anemia hemolityczna 
Nienaturalne zanieczyszczenia żywności
dioksyny i belgijski skandal z mięsem drobiowym 
Katastrofa rolnicza w Michigan
Tragedia spowodowana imbirowym napitkiem i „the jake walk 
blues"
Syndrom hiszpańskiego oleju toksycznego
Zanieczyszczenia żywności powstające podczas jej 
przygotowywania
Niebezpieczne frytki i szwedzki tunel 
Żółcień masłowa i zieleń Scheele'a
Dodatki do żywności 
Rodzaje dodatków do żywności — Tli
Czy dodatki do żywności są szkodliwe? 
Tartrazyna 
Inne barwniki żywności 
Kwas benzoesowy i benzoesany 
Przeciwutleniacze 
Sacharyna 
Glutaminian sodu i syndrom chińskiej restauracji 
Ocena bezpieczeństwa dodatków do żywności i jej 
zanieczyszczeń
Ryzykowny interes
Ocena bezpieczeństwa i ryzyka chemicznego 
Ocena narażenia 
Niebezpieczeństwo 
Badania niebezpieczeństwa dla ludzi 
Badania niebezpieczeństwa dla zwierząt 
Badania niebezpieczeństwa prowadzone in vitro 
Badania niebezpieczeństwa prowadzone na innych rodzajach zwij
Ocena bezpieczeństwa i jak się ona przydaje
Historia sacharyny
Ocena ryzyka związanego z zanieczyszczeniami żywności 
Jak ludzie postrzegają ryzyko?

Literatura
Słowniczek 
Skorowidz