Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach w.2026

Opis

Poradnik udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, które mogą się zdarzyć wszędzie – w pracy, w domu, na ulicy.

Zawiera niezbędne wiadomości, poparte odpowiednimi rysunkami i schematami mające na celu nauczyć każdego jej czytelnika właściwej oceny zagrożenia przed przystąpieniem do udzielania pierwszej pomocy oraz najpotrzebniejszych w krytycznym momencie zachowań.

Stan prawny: 2026 r.

Spis treści

Wykaz najważniejszych skrótów / 6
Zamiast wstępu / 7
Od autora / 8
Wprowadzenie / 8

1. Podstawy prawne i wytyczne udzielania pierwszej pomocy / 9
1.1. Podstawy prawne / 9
1.2. Wytyczne / 10
1.2.1. Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji – 2005 / 10
1.2.2. Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji – 2010 / 10
1.2.3. Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji – 2015 / 11
1.2.4. Europejska Rada Resyscutacji – Wytyczne COVID-19 / 12
1.2.5. Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji – 2021 / 14
1.2.6. Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji – 2025 / 15

2. Pierwsza pomoc w stanach zagrożenia życia / 17
2.1. Definicja pierwszej pomocy / 17
2.2. Najczęstsze przyczyny stanów nagłych / 17
2.3. Najczęstsze przyczyny utraty przytomności / 18
2.3.1. Przyczyny neurologiczne / 18
2.3.2. Przyczyny krążeniowe / 19
2.3.3. Przyczyny oddechowe / 19
2.3.4. Zatrucia / 19
2.3.5. Przyczyny metaboliczne (zatrucia endogenne) / 20

3. Organizacja akcji ratunkowej / 21
3.1. Wezwanie pomocy / 21
3.2. Bezpieczeństwo akcji ratunkowej / 22
3.3. Apteczka pierwszej pomocy / 23
3.4. Wsparcie psychologiczne / 25

4. Układy warunkujące życie / 26
4.1. Układ oddechowy / 26
4.2. Układ krążenia / 27
4.3. Układ nerwowy / 27

5. Podstawowe funkcje życiowe / 28
5.1. Świadomość / 28
5.2. Oddech / 28
5.3. Krążenie / 29

6. Najczęstsze przyczyny stanów nagłych pochodzenia urazowego / 30
6.1. Rany / 30
6.2. Krwotoki / 31
6.2.1. Krwotok wewnętrzny / 31
6.2.2. Krwotok zewnętrzny / 31
6.2.3. Krwotok z nosa / 32
6.3. Amputacja urazowa / 33
6.4. Oparzenia i odmrożenia / 34
6.4.1. Oparzenia termiczne / 34
6.4.2. Oparzenia chemiczne / 34
6.4.3. Porażenie prądem / 35
6.4.4. Odmrożenia / 36
6.5. Urazy kostne i stawowe / 37
6.5.1. Skręcenie / 37
6.5.2. Zwichnięcie / 38
6.5.3. Złamania / 39
6.5.3.1. Złamanie żuchwy / 40
6.5.3.2. Złamanie kości miednicy / 40
6.6. Uraz kręgosłupa / 41
6.7. Złamania żeber / 42

7. Stany zagrożenia życia związane z nagłym zachorowaniem / 43
7.1. Atak astmy oskrzelowej / 43
7.2. Padaczka (epilepsja) / 43
7.3. Zawał serca / 44
7.4. Cukrzyca / 45
7.5. Omdlenie / 46
7.6. Udar słoneczny / 47
7.7. Udar cieplny / 48
7.8. Wstrząs / 49
7.8.1. Wstrząs hypowolemiczny (krwotoczny) / 49
7.8.2. Wstrząs kardiogenny (sercowy) / 51
7.8.3. Wstrząs anafilaktyczny (uczuleniowy) / 53

8. Zaburzenia funkcji życiowych spowodowane zatruciami / 54
8.1. Zatrucia pokarmowe / 54
8.2. Zatrucia tlenkiem węgla / 55
8.3. Zatrucia lekami / 56
8.4. Zatrucia alkoholami / 56
8.5. Zatrucia środkami żrącymi i rozpouszczalnikami organicznymi / 57
8.6. Zatrucia środkami ochrony roślin / 58
8.7. Zatrucia grzybami / 59

9. Postępowanie w przypadkach pogryzień, ukąszeń i użądleń / 60
9.1. Pogryzienia / 60
9.2. Ukąszenia / 60
9.3. Użądlenia / 61

10. Postępowanie w przypadku ciał obcych / 63
10.1. Zadławienie / 63
10.2. Ciało obce w organizmie / 66

11. Postępowanie w przypadku utonięcia / 67

12. Resuscytacja krążeniowo-oddechowa / 68
12.1. Podstawowe zasady resuscytacji osoby dorosłej (BLS) / 69
12.2. Podstawowe zasady resuscytacji osoby dorosłej z wykorzystaniem automatycznego defibrylatora (BLS/AED) / 73
12.3. Podstawowe zasady resuscytacji kobiety w ciąży / 77
12.4. Podstawowe zasady resuscytacji dzieci i niemowląt (PBLS) / 78
12.4.1. Podstawowe zasady resuscytacji dziecka / 78
12.4.2. Podstawowe zasady resuscytacji niemowlęcia / 79

13. Pozycje ułożeniowe / 82
13.1. Pozycja bezpieczna / 82
13.2. Pozycja na wznak / 84
13.3. Ułożenie na wznak z poduszką pod kolanami / 84
13.4. Ułożenie przeciwwstrząsowe / 84
13.5. Ułożenie z uniesionym tułowiem / 85
13.6. Ułożenie półsiedzące / 85

14. Ewakuacja poszkodowanych / 86

15. Psychologia akcji ratunkowej / 89

16. Służba BHP wobec ochrony zdrowia / 90

Zakończenie / 92
Piśmiennictwo / 93
Dokumenty źródłowe / 94
Wykaz fotografii / 95
Wykaz rysunków / 96

Zamiast wstępu

Książka „Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach” to praktyczny poradnik zawierający informacje dotyczące zasad udzielania pierwszej pomocy osobom, które znalazły się w stanie bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia. Każdego dnia wiele osób ulega wypadkom lub nagle choruje. Nie każda z nich otrzymuje natychmiastową pomoc na miejscu zdarzenia. Osoby, które uległy nagłym wypadkom grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia bądź ciężkiemu uszczerbkowi na zdrowiu, wymagają szybkiej reakcji ze strony osób, które często są świadkami tych zdarzeń. To my, jako członkowie naszego społeczeństwa, szczególnie musimy pomagać sobie nawzajem w tych trudnych sytuacjach odnoszących się do naszego zdrowia i życia. Tylko natychmiastowa pomoc, na miarę posiadanych wiadomości i umiejętności w zakresie pierwszej pomocy, może komuś uratować życie i uchronić go przed niepełnosprawnością.
Dr n. med. Grzegorz Gałuszka swą działalność naukową i publicystyczną poświęcił dotychczas zagadnieniom szeroko rozumianego zdrowia. Zdobyte doświadczenie praktyczne, poparte wiedzą teoretyczną, pozwoliło na opracowanie podręcznika, który każdemu przybliży zasady udzielania pierwszej pomocy.
Autor posługuje się językiem zrozumiałym dla każdego. Opisuje sytuacje nagłych wypadków, z którymi możemy się spotkać w każdym miejscu, o każdej porze, oraz to, jak należy zachować się, udzielając pomocy tym osobom. Możemy spotkać wiele opracowań zagadnień działań ratowniczych, ale nie każde tak szeroko uczy zasad udzielania pierwszej pomocy. Na wyróżnienie zasługują rozdziały poświęcone praktycznym aspektom postępowania ratowniczego w sytuacjach naglących. Przedstawione algorytmy postępowania, zgodne z najnowszymi wytycznymi Rady Resuscytacji, pozwalają na przyswojenie wiedzy i wykorzystanie jej w sytuacjach, na które powinniśmy być jak najlepiej przygotowani. Książkę tę powinniśmy traktować jako poradnik, z którym powinien się zapoznać każdy z nas.
Stanowi ona istotny wkład w propagowanie zasad pierwszej pomocy. Sądzę, że książka ta powinna znaleźć się na każdej półce, w każdym domu czy zakładzie pracy, aby móc co jakiś czas odświeżać sobie wiedzę na temat zasad udzielania pierwszej pomocy w sytuacjach, w których przecież i my możemy się znaleźć.
Pamiętajmy, że każdy z nas może ulec wypadkowi, nagle zachorować bądź u każdego z nas mogą nasilić się objawy choroby rozpoznanej, ale też każdy z nas może przyczynić się do uratowania zdrowia i życia innemu człowiekowi.
Prof. dr hab. n. med. Romuald Lewicki

Informacje o bezpieczeństwie produktu Informacje o producencie