Przestrzeń publiczna Poznania przyjazna seniorom

Podjęty temat badawczy wynika z wieloletnich obserwacji przestrzeni Poznania, na podstawie których sformułowano tezę, że jakość wielu miejsc publicznych w mieście nie spełnia oczekiwań użytkowników powyżej 65. roku życia i nie zachęca ich do korzystania z przestrzeni miejskich.

Istnieją kluczowe elementy wyposażenia miejsc publicznych, które wpływają na możliwość ich użytkowania przez osoby starsze. Szczególne znaczenie mają miejsca odpoczynku wyposażone w ławki — ich liczba, rozmieszczenie i forma są istotne dla kształtowania przestrzeni przyjaznych seniorom.

Badania przeprowadzono w celu oceny jakości wybranych miejsc publicznych Poznania z uwzględnieniem oczekiwań i ograniczeń osób starszych oraz wskazania elementów aranżacji i wyposażenia przestrzeni miejskiej, które decydują o jej atrakcyjności dla grupy 65+. Ważnym celem pomocniczym było rozpoznanie oczekiwań osób starszych wobec miejsc publicznych oraz barier utrudniających korzystanie z nich.

W rezultacie wskazano przykłady najwyżej i najniżej ocenionych miejsc publicznych Poznania oraz cechy determinujące te oceny. Podjęto także próbę określenia standardów kształtowania modelowych miejsc publicznych na przykładzie Poznania. Wyniki badań mogą zostać wykorzystane w planowaniu działań rewitalizacyjnych i adaptacyjnych oraz w podnoszeniu jakości wyposażenia i aranżacji miejsc publicznych Poznania i innych miast.

Spis treści

1. Wstęp / 5
1.1. Problem naukowy / 5
1.2. Cel pracy / 7
1.3. Założenia wstępne / 8
1.4. Przedmiot i zakres badań / 8
1.5. Metody i narzędzia badawcze / 9

2. Stan badań / 11
2.1. Trendy w strukturze wiekowej mieszkańców miast / 11
2.2. Osoby starsze w przestrzeni miasta / 12
2.3. Jakość miejsc publicznych i jej znaczenie dla użytkownika / 14
2.4. Badania przestrzeni publicznej Poznania / 18
2.5. Dobre praktyki kształtowania przestrzeni przyjaznej seniorom / 21
2.6. Pojęcia i definicje / 31

3. Miejsca publiczne a grupa wiekowa 65+ / 35
3.1. Charakterystyka i typologia miejsc publicznych / 35
3.2. Specyfika potrzeb i ograniczenia grupy wiekowej 65+ / 38
3.3. Standardy kształtowania miejsc publicznych przyjaznych osobom starszym a realia Poznania / 43
3.3.1. Zasady projektowania uniwersalnego / 43
3.3.2. Poznań przyjazny seniorom – wstępne rozpoznanie / 45

4. Miejsca publiczne w Poznaniu – wybór próby badawczej / 53
4.2. Struktura wiekowa mieszkańców Poznania w poszczególnych dzielnicach / 56
4.3. Analiza rozmieszczenia i dostępności miejsc publicznych w „starzejących się” dzielnicach / 58
4.4. Wybór typu miejsc publicznych i próby badawczej / 72

5. Ocena wybranych miejsc publicznych w Poznaniu / 77
5.1. Ocena miejsc publicznych według cech modelu IDEKWA / 77
5.1.1. Metoda i narzędzia badawcze / 77
5.1.2. Cechy dobrej przestrzeni publicznej przyjaznej osobom starszym — IDEKWA 65+ / 80
5.2. Jakość miejsc publicznych Poznania – ocena użytkownika / 84
5.3. Jakość miejsc publicznych Poznania – ocena ekspercka / 89
5.4. Korelacje i wnioski / 92
5.5. Zawężenie próby badawczej – wybór 10 najwyżej i 10 najniżej ocenionych miejsc publicznych / 95
5.6. Analiza i ocena 20 wybranych miejsc publicznych metodą mapowania / 98
5.6.1. Metoda, narzędzia i materiały badawcze / 98
5.6.2. Struktura wiekowa użytkowników i podejmowanych aktywności / 99
5.6.3. Korelacje i wnioski / 104
5.7. Analiza i ocena 20 miejsc publicznych metodą kwerendy terenowej / 105
5.7.1. Metoda i narzędzia badawcze / 105
5.7.2. Mapy barier / 106
5.7.3. Analiza i ocena aranżacji oraz wyposażenia miejsc publicznych / 111
5.7.4. Istniejące typy ławek / 122
5.7.5. Korelacje i wnioski / 127

6. Synteza, wnioski i rekomendacje / 133
6.1. Dostępność, komfort i bezpieczeństwo – najważniejsze aspekty decydujące o jakości miejsc publicznych w ocenie użytkowników 65+ / 133
6.2. Ławki – niezbędny element wyposażenia miejsc publicznych / 134
6.3. Atuty i możliwości wykorzystania metody badawczej / 136

7. Podsumowanie / 137
7.1. Struktura demograficzna Poznania / 137
7.2. Ocena jakości miejsc publicznych / 137
7.3. Kluczowe elementy wyposażenia miejsc publicznych / 138
7.4. Wnioski końcowe / 139

Bibliografia / 141
Spis ilustracji / 150
Spis tabel / 150
Spis wykresów / 152
Spis fotografii / 153

Informacje o bezpieczeństwie produktu Informacje o producencie