Klimatyzatory dla praktyków – poradnik techniczny i biznesowy

mgr inż. Rafał Piguła – absolwent Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie, na kierunku Energetyka, specjalność – Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo i Klimatyzacja. Od ponad 10 lat działa zawodowo w branży HVAC. Pracował dla firmy instalacyjnej, dwóch wyłącznych przedstawicieli czołowych na polskim rynku marek urządzeń, polskiego producenta pomp ciepła oraz prowadził własną działalność gospodarczą. Od niemal 8 lat szkoleniowiec i manager produktu, twórca kompendiów i poradników oraz artykułów branżowych.

Spis treści

Wstęp / 5

1. Podstawy działania klimatyzacji / 7
1.1. Definicje i podstawowe pojęcia / 7
1.2. Zasada działania sprężarkowego obiegu chłodniczego / 9
1.3. Budowa klimatyzatorów / 13
1.4. Najczęściej zadawane pytania / 17

2. Rodzaje klimatyzatorów i systemów klimatyzacji / 18
2.1. Podział rozwiązań klimatyzacyjnych / 18
2.2. Systemy i urządzenia sprężarkowe bezpośredniego odparowania / 19
2.3. Klimatyzatory komfortu monoblokowe / 21
2.4. Klimatyzatory komfortu split i multi split / 22
2.5. Systemy klimatyzacyjne VRF / 26
2.6. Systemy wody lodowej / 29
2.7. Najczęściej zadawane pytania / 30

3. Sterowanie klimatyzatorami i systemami klimatyzacji / 31
3.1. Sposoby sterowania klimatyzacją / 31
3.2. Najczęściej zadawane pytania / 36

4. Działalność na rynku HVAC / 38
4.1. Funkcjonowanie branży HVAC / 38
4.2. Działalność instalacyjna i serwisowa HVAC / 40
4.3. Własna działalność gospodarcza / 42
4.4. Najczęściej zadawane pytania / 46

5. Dobór klimatyzatorów i projektowanie instalacji / 47
5.1. Obliczenie zapotrzebowania na moc chłodniczą pomieszczenia / 47
5.2. Wybór typu oraz modelu jednostki wewnętrznej / 51
5.3. Wymogi różnego rodzaju pomieszczeń / 55
5.4. Dobór klimatyzatorów do celów grzewczych / 60
5.5. Dobór komercyjnych systemów klimatyzacji / 63
5.6. Przykłady doboru urządzeń / 65
5.7. Wycena inwestycji / 77
5.8. Najczęściej zadawane pytania / 80

6. Instalacja klimatyzatorów / 82
6.1. Wybór lokalizacji montażu jednostek / 82
6.2. Wykonanie instalacji chłodniczej oraz wsporników / 88
6.3. Przygotowanie instalacji chłodniczej do pracy / 103
6.4. Wykonanie instalacji elektrycznych / 110
6.5. Wykonanie instalacji skroplin / 115
6.6. Wykonanie instalacji rozprowadzenia powietrza / 121
6.7. Instalacja chłodnic bezpośredniego odparowania w układach wentylacyjnych / 125
6.8. Zakończenie montażu / 126
6.9. Najczęstsze błędy instalacyjne / 131
6.10. Odpowiedzialność wykonawcy / 135
6.11. Najczęściej zadawane pytania / 137

7. Serwisowanie urządzeń i usuwanie usterek / 139
7.1. Okresowe przeglądy serwisowe / 139
7.2. Najczęstsze usterki i awarie / 146
7.3. Diagnozowanie usterek – ogólne zasady / 146
7.4. Błędy ogólnego działania – przyczyny i rozwiązania / 152
7.5. Błędy układu chłodniczego – przyczyny i rozwiązania / 154
7.6. Błędy sprężarki – przyczyny i rozwiązania / 155
7.7. Błędy innych podzespołów – przyczyny i rozwiązania / 157
7.8. Błędy elektryczne i sterowania – przyczyny i rozwiązania / 159
7.9. Inne czynności serwisowe / 186
7.10. Najczęściej zadawane pytania / 189

8. Zakończenie / 190

9. Aneksy / 191
9.1. Wzory i rozszerzone obliczenia / 191
9.2. Słownik pojęć HVAC / 196
9.3. Arkusz kalkulacyjny zapotrzebowania na moc chłodniczą pomieszczenia / 202
9.4. Przykładowy protokół zdawczo-odbiorczy / 205
9.5. Przykładowy protokół wizji lokalnej / 206
9.6. Przykładowy protokół przeglądu serwisowego / 207
9.7. Przykładowy szablon oferty / 208
9.8. Przykładowy szablon referencji / 209
9.9. Podstawowe dane czynników chłodniczych / 210

Literatura / 211
Podmioty szkoleniowe / 213

Dodatek
Jak działa nowoczesna firma serwisowa – cyfrowe zarządzanie serwisem na przykładzie platformy LOCATICK / 214

Wstęp
Szanowny czytelniku, książka ta jest przeznaczona dla początkujących w branży techników oraz osób rozpoczynających własną działalność gospodarczą w sektorze HVAC, a także dla uczniów i studentów kierunków związanych z klimatyzacją. Została napisana z myślą zarówno o serwisantach i instalatorach, jak i handlowcach, projektantach oraz pracownikach biurowych, którzy zaczynają zbierać swoje pierwsze doświadczenia zawodowe lub chcieliby swoje aktualne umiejętności i wiedzę rozwinąć.

Celem poradnika jest przekazanie – w sposób jak najbardziej przejrzysty i jasny – najważniejszych i podstawowych informacji na temat klimatyzacji pomieszczeń, które zebrałem podczas pięcioletnich studiów oraz dziesięciu lat pracy na różnych stanowiskach w branży HVAC. Przy pisaniu tej książki skupiałem się bardziej na praktycznej wiedzy niż teoretycznych i akademickich aspektach dotyczących klimatyzatorów i wierzę, że jej lektura umożliwi czytelnikom łatwiejsze wyjście z roli żółtodzioba i nowicjusza.
Poradnik jest podzielony na rozdziały, których układ pozwoli łatwo zapoznać się z kolejnymi zagadnieniami pracy z klimatyzatorami. Na początku przyjrzymy się podstawom działania klimatyzacji, skupiając się na kluczowych definicjach, zasadzie działania obiegu chłodniczego oraz budowie i podzespołach urządzeń (rozdz. 1). Następnie omówimy rodzaje urządzeń i systemów klimatyzacyjnych, uwzględniając ich cechy, różnice oraz zalety i zastosowania (rozdz. 2).

W kolejnym rozdziale zaprezentujemy możliwości sterowania klimatyzatorami (rozdz. 3), by następnie przejść do opisu funkcjonowania rynku HVAC (rozdz. 4). Rozdział ten dotyczy zasad działalności zarówno instalatora i serwisanta, jak i właściciela firmy – pod kątem obowiązującego prawa i wymaganych umiejętności. W rozdziale dotyczącym doboru przyjrzymy się zasadom prawidłowego dobierania urządzeń i projektowania instalacji oraz przygotowania wycen (rozdz. 5).

Omówimy również najczęstsze błędy i nieprawidłowości. Obszerny rozdział poświęcimy kwestii instalacji urządzeń, z którego można się dowiedzieć, jak prawidłowo wybrać lokalizację dla klimatyzatorów, wykonać wszelkie instalacje, zbudować układ sterowania oraz uniknąć błędów i nieprawidłowości (rozdz. 6). Na koniec przyjrzymy się konserwacji i serwisowi urządzeń w praktyce (rozdz. 7).

Dla ułatwienia każdy rozdział kończy się sekcją najczęstszych niejasności i wątpliwości, która pomoże w prosty sposób odpowiadać na pytania nurtujące użytkowników lub kolegów rozpoczynających przygodę w branży. Dodatkowo na końcu książki znaleźć można materiały, takie jak wzory dokumentów czy przydatne książki, czasopisma i strony internetowe oraz rozszerzone obliczenia. Aby ułatwić czytelnikom poruszanie się po tematyce urządzeń i rozwiązań HVAC, poradnik zawiera na końcu słownik pojęć (zob. s. 204), do którego warto zaglądać podczas lektury książki.

Wierzę, że po przeczytaniu tego przewodnika uznasz, że były to dobrze zainwestowane pieniądze i czas. Życzę Ci, aby była to pożyteczna lektura i pomogła osiągnąć wiele sukcesów na Twojej własnej ścieżce zawodowej! Oby „Klimatyzatory dla praktyków” były Twoim pierwszym krokiem do kariery, pieniędzy i satysfakcji w branży HVAC!