Odnawialne źródła energii. Rynek mocy. Inwestycje w zakresie elektrowni wiatrowych. Promowanie energii z wysokosprawnej kogeneracji oraz w morskich farmach wiatrowych. Tom II. Komentarz

Opis

Kompleksowe omówienie katalogu ustaw dotyczących prawa energetycznego.

Tom II obejmuje następujące akty prawne:

- ustawę z 20.2.2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1378 ze zm.);
- ustawę z 8.12.2017 r. o rynku mocy (Dz.U. z 2021 r. poz. 1854 ze zm.);
- ustawę z 20.5.2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 724);
- ustawę z 14.12.2018 r. o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 553);
- ustawę z 17.12.2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1050).

W komentarzu znajdziemy szczegółową i wnikliwą analizę treści ustaw, z wykorzystaniem bogatego dorobku judykatury, najnowszych poglądów doktryny, a także innych krajowych aktów prawnych związanych z tym zagadnieniem oraz z uwzględnieniem rozwiązań prawa unijnego w tym zakresie.

Komentarz przedstawia następujące zagadnienia:

- zasady, warunki wykonywania działalności oraz mechanizmy i instrumenty wspierające wytwarzanie w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, biogazu rolniczego, biopłynów;
- zasady wydawania gwarancji pochodzenia energii elektrycznej wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii w instalacjach odnawialnego źródła energii;
- zasady realizacji krajowego planu działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych;
- warunki i tryb wydawania certyfikatów instalatorom instalacji odnawialnego źródła energii oraz akredytowania organizatorów szkoleń;
- zasady współpracy międzynarodowej w zakresie odnawialnych źródeł energii oraz wspólnych projektów inwestycyjnych;
- organizacja rynku mocy oraz zasady świadczenia usługi pozostawania w gotowości do dostarczania mocy elektrycznej do systemu elektroenergetycznego i dostarczania tej mocy do systemu w okresach zagrożenia;
- warunki i tryb lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych oraz warunki lokalizacji elektrowni wiatrowych w sąsiedztwie istniejącej albo planowanej zabudowy mieszkaniowej;
- zasady udzielania wsparcia dla energii elektrycznej wytwarzanej w wysokosprawnej kogeneracji w jednostkach kogeneracji oraz wydawania gwarancji pochodzenia energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji;
- zasady i warunki udzielania wsparcia dla energii elektrycznej wytwarzanej w morskich farmach wiatrowych;
- zasady i warunki przygotowania oraz realizacji inwestycji w zakresie budowy morskich farm wiatrowych;
- zasady rozporządzania zespołem urządzeń służących do wyprowadzenia mocy oraz morską farmą wiatrową;
- wymagania w zakresie budowy, eksploatacji i likwidacji morskich farm wiatrowych.

Komentarz zawiera najnowsze zmiany legislacyjne zawarte m.in. w:

- ustawie z 20.5.2021 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 1093 ze zm.), która w ustawie o odnawialnych źródłach energii zmieniła istniejące definicje odpowiednio do zmian w Prawie energetycznym; wprowadziła możliwość pobierania energii elektrycznej z sieci przez magazyn energii elektrycznej stanowiący część instalacji odnawialnego źródła energii lub hybrydowej instalacji odnawialnego źródła energii bez utraty praw do certyfikatów i uprawnień wynikających z innych systemów wsparcia; wprowadziła obowiązki opomiarowania źródeł OZE i uzależnienie praw do certyfikatów i uprawnień wynikających z innych systemów wsparcia od prawidłowego opomiarowania magazynu energii elektrycznej; w ustawie o rynku mocy i w ustawie o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji wprowadziła zmiany dostosowujące do tych wprowadzonych tą ustawą w Prawie energetycznym;

- ustawie z 17.9.2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 1873), która dotyczy ograniczenia obowiązków dla podmiotów chcących wytwarzać energię w małych instalacjach, w tym m.in. zmiany definicji małej instalacji; podniesienia górnego progu łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej lub mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu dla instalacji odnawialnego źródła energii; przeniesienia „z urzędu" przedsiębiorców posiadających koncesję, a których instalacje spełniają warunki określone dla małej instalacji, do rejestru wytwórców energii w małej instalacji;

- ustawie z 8.6.2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1383), wprowadzającej ułatwienia dla wytwórców biogazu, w tym m.in.: rozszerzenie ustawowego katalogu obiektywnych przesłanek, których wystąpienie zwalniałoby z obowiązku nałożenia na inwestora kary za niedostarczenie 85% wolumenu energii wykazanego w zwycięskiej ofercie aukcyjnej; zawieszenie obowiązku określonego procentowego udziału biomasy rolniczej w bilansie biomasy spalanej na cele energetyczne, który związany jest z wykorzystywaniem biomasy rolniczej pochodzącej z kierunku Europy Wschodniej;

- ustawie z 29.10.2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2376 ze zm.), która miała na celu stworzenie warunków do szerszej partycypacji społeczeństwa poprzez modyfikację funkcjonującego systemu wsparcia prosumpcji, w tym m.in. przez wprowadzenie nowych definicji, m.in.: prosumenta zbiorowego energii odnawialnej i prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, a także doprecyzowanie szeregu regulacji, wobec których zidentyfikowane zostały wątpliwości interpretacyjne lub które są wdrażane w różny sposób przez uczestników rynku;

- ustawie z 9.6.2022 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1260), wprowadzającej zmianę, na mocy której wydłuża się do 16.7.2024 r. upływ terminu na rozpoczęcie wprowadzania energii z OZE do sieci, przy zachowaniu którego pozostają w mocy dotychczasowe umowy o przyłączenie do sieci dla określonych w art. 184d kategorii instalacji OZE, a także zmianę stanowiącą, że powyższy apsekt zaawansowania realizacji projektu z zakresu OZE powinien zostać potwierdzony na etapie składania wniosku do przedsiębiorstwa energetycznego poprzez dołączenie oryginału lub poświadczonej kopii decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, albo oryginału lub poświadczonej kopii pozwolenia na budowę wydanych dla instalacji odnawialnego źródła energii;

- ustawie z 27.1.2022 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 467), wprowadzającej m.in. zmianę stanowiącą, że osoba, która zawarła w terminie do 31.3.2022 r. umowę na zakup, montaż lub dofinansowanie tej mikroinstalacji z jednostką samorządu terytorialnego lub innym uprawnionym podmiotem, który realizuje projekt dofinansowany w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, a także złożyła prawidłowo wniosek o przyłączenie mikroinstalacji w terminie do 31.12.2023 r., będzie mogła dokonywać rozliczenia wytworzonej i pobranej energii elektrycznej na dotychczasowych zasadach, tj. w systemie opustu;

- ustawie z 23.7.2021 r. o zmianie ustawy o rynku mocy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 1505), mającej na celu zapewnienie zgodności przepisów ustawy z tzw. rozporządzeniem rynkowym (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943). Nowelizacja m.in. zamknęła możliwość udziału w aukcjach rynku mocy jednostkom wytwórczym nie spełniającym limitu emisji CO2 w wysokości 550 g/kWh wytworzonej energii elektrycznej; zmieniła sposób kalkulacji oraz poboru stawki mocowej; zrewidowała sposób wyznaczania maksymalnych wolumenów obowiązków mocowych jednostkom zagranicznym; zmieniła zasady monitoringu realizacji inwestycji dla jednostek mających wieloletnie umowy na rynku mocy; wprowadziła możliwość obrotu wtórnego obowiązkiem mocowym; rozszerzyła regulamin rynku mocy o tryb korekty mocy osiągalnej, tryb zmiany paliwa w przypadku nowych jednostek rynku mocy wytwórczych, procedurę weryfikacji spełnienia limitu emisji ex-post;

- ustawie z 29.9.2022 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2022 r. poz. 2370), wprowadzającej zmiany dotyczące zniesienia tzw. obliga giełdowe, tj. obowiązku sprzedaży wytworzonej energii elektrycznej na zinstytucjonalizowanym rynku, w tym wypadku na giełdzie towarowej, oraz zaostrzenia odpowiedzialności w zakresie manipulacji na rynku energii elektrycznej.

- ustawie z 15.12.2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz.U. z 2022 r. poz. 2687), wprowadzającej zmiany w ustawie o OZE, zakładające wydłużenie terminu na rozpoczęcie sprzedaży energii w systemach FIT/FIP oraz aukcyjnym, a także zmiany dotyczące morskiej energetyki wiatrowej, polegające na doprecyzowaniu przepisów, uspójnieniu terminologicznym, poprawieniu błędnych odesłań, a także dotyczące wprowadzenia przepisu przejściowego określającego sposób postępowania z wydanymi pozwoleniami na wznoszenie i wykorzystywanie morskich farm wiatrowych oraz pozwoleniami i uzgodnieniami dotyczącymi kabli wyprowadzających moc z morskich farm wiatrowych w związku z innymi projektowanymi zmianami.

Komentarz uwzględnia również najnowsze zmiany wynikające z ustawy z 9.3.2023 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 553), która liberalizuje ustawę wiatrakową w celu umożliwienia rozbudowy lądowej energetyki wiatrowej.

Nowa regulacja zakłada m.in., że:

- wiatraki będą mogły powstawać w odległości nie mniejszej niż 700 metrów od budynków mieszkalnych, pod warunkiem spełnienia szeregu obowiązków wobec gminy i mieszkańców;
- podstawą dla określania odległości minimalnej - pomiędzy 10-krotnością maksymalnej wysokości turbiny (reguła 10H), a 700 m dla budynków mieszkalnych - będą m.in. wyniki przeprowadzonej strategicznej oceny oddziaływania na środowisko (SOOŚ) wykonywanej w ramach Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego;
- znosi się zakaz budowy budynków mieszkalnych w pobliżu istniejących turbin wiatrowych;
- inwestor zaoferuje co najmniej 10 proc. mocy zainstalowanej elektrowni wiatrowej mieszkańcom gminy, którzy korzystaliby z energii elektrycznej;
- wprowadzone zostają minimalne odległości turbin wiatrowych od linii przesyłowych energii elektrycznej;
- utrzymuje się zakaz budowy wiatraków w odległości mniejszej niż 10H od form ochrony przyrody - parków narodowych i krajobrazowych, rezerwatów, obszarów Natura 2000.

Publikacja skierowana jest zarówno do przedstawicieli zawodów prawniczych: sędziów oraz adwokatów i radców prawnych, którzy zajmują się obsługą prawną spółek z sektora energetycznego, jak również do przedsiębiorstw energetycznych oraz odbiorców paliw i energii oraz pracowników organów administracji odpowiedzialnych za reglamentację rynku energetycznego. Komentarz będzie cenną pozycją nie tylko dla praktyków prawa konkurencji, ale również dla wszystkich zainteresowanych tematem także w wymiarze teoretycznym, np. jako pomoc dydaktyczna dla aplikantów i pracowników naukowych.

Spis treści

Autorzy / IX
Przedmowa / XIX
Wykaz skrótów / XXI

1. Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Rozdział 1. Przepisy ogólne / 3
Art. 1–3 / 3
Rozdział 2. Zasady i warunki wykonywania działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w mikroinstalacji oraz małej instalacji, z wyłączeniem wytwarzania energii elektrycznej z biogazu rolniczego lub z biopłynów, oraz zasady wytwarzania energii elektrycznej przez prosumentów energii odnawialnej, prosumentów zbiorowych energii odnawialnej oraz prosumentów wirtualnych energii odnawialnej / 53
Art. 4–18 / 53
Rozdział 3. Zasady i warunki wykonywania działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z biogazu rolniczego lub biopłynów oraz wytwarzania biogazu rolniczego lub biopłynów / 105
Art. 18a–38 / 105
Rozdział 4. Mechanizmy i instrumenty wspierające wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, biogazu rolniczego oraz ciepła, w instalacjach odnawialnego źródła energii / 133
Art. 38a–119a / 134
Rozdział 5 / Gwarancje pochodzenia energii elektrycznej wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii w instalacjach odnawialnego źródła energii / 368
Art. 120–125 / 368
Rozdział 6. Krajowy plan działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych / 386
Art. 126–135 / 386
Rozdział 7. Warunki i tryb wydawania certyfikatów instalatorom instalacji odnawialnego źródła energii oraz akredytowania organizatorów szkoleń / 400
Art. 136–160 / 400
Rozdział 8. Zasady współpracy międzynarodowej w zakresie odnawialnych źródeł energii oraz wspólnych projektów inwestycyjnych / 433
Wprowadzenie / 433
Art. 161–167 / 433
Rozdział 9. Kary pieniężne / 443
Art. 168–177 / 443
Rozdział 10. Zmiany w przepisach obowiązujących / 456
Art. 178–184 / 456
Rozdział 10a. Przepisy epizodyczne / 457
Art. 184a–184j 457
Rozdział 11. Przepisy przejściowe / 474
Art. 185–219 / 474
Rozdział 12. Przepisy końcowe / 505
Art. 220–223 / 505

2. Ustawa o rynku mocy

Dział I. Przepisy ogólne / 511
Rozdział 1. Przedmiot ustawy / 511
Art. 1 / 511
Rozdział 2. Definicje / 513
Art. 2 / 513
Dział II. Organizacja rynku mocy / 523
Rozdział 1. Przepisy ogólne 523
Art. 3–5 / 523
Rozdział 2. Udział mocy zagranicznych w rynku mocy / 529
Art. 6–10 / 529
Rozdział 3. Certyfikacja ogólna / 536
Art. 11–14 / 536
Rozdział 4. Certyfikacja do aukcji głównej i aukcji dodatkowych / 545
Art. 15–28 / 545
Rozdział 5. Aukcje mocy / 578
Art. 29–40b / 578
Rozdział 6. Umowa mocowa / 600
Art. 41–47b / 600
Rozdział 7. Rynek wtórny / 613
Art. 48–49c / 613
Rozdział 8. Zabezpieczenia / 625
Art. 50–54 / 625
Rozdział 9. Rejestr rynku mocy / 633
Art. 55–56 / 633
Dział III. Wykonanie obowiązku mocowego i rozliczenia na rynku mocy / 639
Rozdział 1. Wykonanie obowiązku mocowego 639
Art. 57–59 / 639
Rozdział 2. Wynagrodzenie za wykonywanie obowiązku mocowego i proces rozliczeń / 650
Art. 60–68 / 650
Rozdział 3. Opłata mocowa / 664
Art. 69–78b / 664
Dział IV. Rozstrzyganie sporów i regulamin rynku mocy / 688
Rozdział 1. Rozstrzyganie sporów / 688
Art. 79–81 / 688
Rozdział 2. Regulamin rynku mocy / 693
Art. 82–84 / 693
Dział V. Kary pieniężne / 698
Art. 85 / 698
Dział VI. Przepisy zmieniające / 701
Art. 86–89 / 701
Dział VIa. Przepisy epizodyczne / 702
Art. 89a–89f / 702
Dział VII. Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe / 707
Art. 90–107 / 707

3. Ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych

Rozdział 1. Przepisy ogólne / 721
Art. 1–2 / 721
Rozdział 2. Lokalizacja / 726
Art. 3–8 / 726
Rozdział 2a. Zasady bezpiecznej eksploatacji elementów technicznych elektrowni wiatrowej / 770
Art. 8a–8p / 770
Rozdział 2b. Kara pieniężna / 778
Art. 8q / 778
Rozdział 3. Zmiany w przepisach obowiązujących / 782
Art. 9–11 782
Rozdział 4. Przepisy przejściowe i końcowe / 783
Art. 12–18 / 783

4. Ustawa o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji

Rozdział 1. Przepisy ogólne / 795
Art. 1–3 / 795
Rozdział 2. Zasady uczestnictwa w systemie wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji / 807
Art. 4–14 / 807
Rozdział 3. Zasady uczestnictwa w aukcyjnym systemie wsparcia wytwarzania energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji / 825
Art. 15–28 / 825
Rozdział 4. Zasady uczestnictwa w systemie wsparcia w formie premii gwarantowanej dla wytwórców energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji / 868
Art. 29–35 / 868
Rozdział 5. Zasady uczestnictwa w systemie wsparcia dla jednostek kogeneracji o mocy zainstalowanej elektrycznej nie mniejszej niż 50 MW / 885
Art. 36–55 / 885
Rozdział 6 / Zasady kształtowania zapotrzebowania na energię elektryczną z wysokosprawnej kogeneracji oraz sposób obliczania ilości energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji / 928
Art. 56–59 / 928
Rozdział 7. Opłata kogeneracyjna / 944
Art. 60–75 / 944
Rozdział 8. Obowiązki informacyjne wytwórców energii elektrycznej z kogeneracji korzystających ze wsparcia określonego ustawą / 961
Art. 76–80 / 961
Rozdział 9. Gwarancje pochodzenia energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji / 967
Art. 81–86 / 967
Rozdział 10. Kary pieniężne / 983
Art. 87–93 / 983
Rozdział 11. Przepisy karne / 988
Art. 94 / 988
Rozdział 12. Zmiany w przepisach obowiązujących / 991
Art. 95–98 / 991
Rozdział 13. Przepisy epizodyczne, przejściowe i końcowe / 992
Art. 99–111 / 992

5. Ustawa o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych

Rozdział 1. Przepisy ogólne / 1009
Art. 1–3 / 1009
Rozdział 2. Zasady ubiegania się o prawo do pokrycia ujemnego salda przez wytwórcę / 1016
Art. 4–12 / 1016
Rozdział 3. Zasady przyznawania prawa do pokrycia ujemnego salda na podstawie decyzji / 1029
Art. 13–25a / 1029
Rozdział 4. Zasady uczestnictwa w aukcji dla morskich farm wiatrowych / 1044
Art. 26–37 / 1044
Rozdział 5. Zasady rozliczeń ujemnego salda / 1057
Art. 38–41 / 1057
Rozdział 6. Plan łańcucha dostaw materiałów i usług / 1067
Art. 42–46 / 1067
Rozdział 7 / Zasady przyłączania wytwórców do sieci i rozporządzania zespołem urządzeń służących do wyprowadzenia mocy oraz morską farmą wiatrową / 1075
Art. 47–65 / 1075
Rozdział 8. Kontrola / 1092
Art. 66–73 / 1092
Rozdział 9. Postępowanie administracyjne dla realizacji inwestycji w zakresie morskich farm wiatrowych / 1099
Wprowadzenie / 1099
Art. 74–81 / 1099
Rozdział 10. Budowa, eksploatacja i likwidacja morskich farm wiatrowych / 1115
Art. 82–84 / 1115
Rozdział 11. Kary pieniężne / 1119
Wprowadzenie / 1119
Art. 85–91 / 1122
Rozdział 12. Przepisy zmieniające / 1128
Art. 92–103 / 1128
Rozdział 13. Przepisy przejściowe i przepis końcowy / 1129
Art. 104–119 / 1129
Załącznik Nr 1 / 1142
Załącznik Nr 2 / 1145
Indeks rzeczowy / 1157

Informacje o bezpieczeństwie produktu Informacje o producencie