Regulacja zawodu adwokata w Polsce i Stanach Zjednoczonych Ameryki. Studium administracyjnoprawne

Opis

Głównym celem prezentowanej monografii jest przedstawienie, w jaki sposób państwo oddziałuje na zawód adwokata. Szczególną cechą tego oddziaływania jest możliwość wykorzystania przez państwo – w różnym stopniu i w różnych formach prawnych – organizacji zawodowych adwokatów. Rozważania będą prowadzone z perspektywy dwóch odmiennych modeli regulacji zawodu adwokata funkcjonujących w Polsce i USA.
Wstępnym celem było wskazanie, dlaczego państwo ma oddziaływać na podmioty prawne świadczące pomoc prawną oraz jakie są cele takiego oddziaływania.

Spis treści

Wykaz skrótów / 9
Wprowadzenie / 15

Rozdział 1. Regulacja zawodu adwokata: ustalenia terminologiczne, uzasadnienia i cele / 25
1. Uwagi wstępne / 25
2. Pojęcie regulacji / 25
3. Geneza i rozwój regulacji zawodów / 28
4. Regulacja korporacyjna zawodów / 31
5. Pojęcie zawodu adwokata / 39
6. Organizacja zawodowa adwokatów / 43
7. Regulacja zawodu adwokata / 46
7.1. Geneza regulacji zawodu adwokata / 46
7.2. Pojęcie regulacji zawodu adwokata / 49
7.3. Cechy swoiste regulacji zawodu adwokata / 50
8. Uzasadnienie regulacji zawodu adwokata / 51
9. Cele regulacji zawodu adwokata / 57
10. Podsumowanie / 61

Rozdział 2. Instytucje regulujące zawód adwokata w USA / 64
1. Uwagi wstępne / 64
2. Doktryna „przyrodzonej władzy” / 65
3. Sądy najwyższe / 71
4. Lokalne stowarzyszenia adwokatów / 73
5. American Bar Association (ABA) / 78
5.1. Geneza i rozwój / 78
5.2. Cele i funkcje / 80
5.3. Erozja przywództwa ABA 82
6. Stanowe izby adwokackie / 83
7. Komisje egzaminacyjne / 87
8. Komisje dyscyplinarne / 88
9. Podsumowanie / 89

Rozdział 3. Samorząd zawodowy adwokatów w Polsce / 92
1. Uwagi wstępne / 92
2. Pojęcie samorządu w teorii prawa administracyjnego / 93
3. Samorząd zawodowy jako forma samorządu / 96
4. Podmiot samorządu zawodowego / 100
4.1. Zakres podmiotowy / 100
4.2. Zawód zaufania publicznego / 102
4.3. Członkostwo w samorządzie zawodowym / 107
5. Przedmiot samorządu zawodowego / 109
5.1. Zadania publiczne samorządu zawodowego / 109
5.2. Finansowanie zadań publicznych samorządu zawodowego / 113
5.3. Interes publiczny jako przesłanka przedmiotu samorządu zawodowego / 115
6. Prawne formy działania samorządu zawodowego / 118
6.1. Władztwo administracyjne / 118
6.2. Typy form prawnych działania samorządu zawodowego / 121
6.3. Akty normatywne / 122
6.4. Akty administracyjne / 127
6.5. Niewładcze formy działania / 132
7. Podsumowanie / 136

Rozdział 4. Regulacja dostępu do zawodu adwokata / 139
1. Uwagi wstępne / 139
2. Dostęp do zawodu w USA / 140
2.1. Modele dostępu do zawodu w perspektywie historycznej / 140
2.2. Ewolucja kryteriów dostępu do zawodu / 142
2.3. Wykształcenie / 148
2.4. Egzamin zawodowy / 151
2.5. Rękojmia należytego wykonywania zawodu / 155
2.6. Uznawanie uprawnień do wykonywania zawodu adwokata w innych jurysdykcjach / 158
2.7. Nadzór i kontrola nad dostępem do zawodu / 159
3. Akredytacja ABA / 162
3.1. Geneza i rozwój akredytacji ABA / 162
3.2. Zasady i kryteria przyznawania akredytacji ABA / 164
3.3. Niezależność organów akredytujących / 165
3.4. Nadzór nad działalnością akredytacyjną ABA / 167
3.5. Krytyka akredytacji ABA / 170
3.6. Akredytacja ABA a prawo antymonopolowe / 172
4. Dostęp do zawodu adwokata w Polsce / 173
4.1. Modele dostępu do zawodu adwokata / 173
4.2. Kryteria dostępu do zawodu adwokata / 177
4.3. Przygotowanie do zawodu adwokata / 180
4.4. Egzamin adwokacki / 186
4.5. Rękojmia należytego wykonywania zawodu adwokata / 189
4.6. Szczególne środki prawne ograniczające dostęp do zawodu adwokata / 191
5. Zagrożenie związane z regulacją dostęp do zawodu / 194
6. Struktury norm regulujących dostęp do zawodu. 196
7. Podsumowanie / 197

Rozdział 5. Samorządowa regulacja wykonywania zawodu adwokata / 200
1. Uwagi wstępne / 200
2. Rozwój zasad wykonywania zawodu adwokata w USA. 202
2.1. Geneza i rozwój monopolu na usługi prawne w USA / 202
2.2. Od „prywatnych” kodeksów do regulacji korporacyjnej / 204
2.3. Regulacja korporacyjna izb adwokackich / 205
2.4. Od regulacji korporacyjnej do regulacji państwowej / 207
2.5. Przepisy modelowe ABA / 212
3. Ograniczenia wpływu ABA na regulację zawodu adwokata / 214
3.1. Regulacja cen / 214
3.2. Reklama usług prawnych / 217
3.3. Bezpośrednie namawianie do korzystania z usług prawnych / 222
3.4. Publiczne namawianie do korzystania z usług prawnych / 223
3.5. Listy kierowane do oznaczonego adresata / 224
3.6. Specjalizacje adwokatów / 225
3.7. Współpraca adwokatów z innymi profesjonalnymi podmiotami / 226
4. Rozwój zasad wykonywania zawodu adwokata w Polsce / 227
4.1. Kształtowanie monopolu adwokatów na świadczenie usług prawnych / 227
4.2. Charakterystyka i geneza zasad wykonywania zawodu / 233
4.3. Ograniczenia dotyczące wykonywania zawodu / 235
4.4. Regulacja wynagrodzeń / 238
4.5. Zakaz reklamy / 241
5. Zagrożenia związane z zasadami wykonywania zawodu / 246
6. Struktury norm regulujących wykonywanie zawodu / 247
7. Podsumowanie / 249

Rozdział 6. Odpowiedzialność i sądownictwo dyscyplinarne adwokatów / 253
1. Uwagi wstępne / 253
2. Pojęcie i cele odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów / 255
3. Ewolucja sądownictwa dyscyplinarnego adwokatów w USA / 258
4. Sądownictwo dyscyplinarne w USA na przykładzie Dystryktu Kolumbii / 265
5. Profesjonalizacja sądownictwa dyscyplinarnego na przykładzie Kalifornii / 271
6. Ewolucja sądownictwa dyscyplinarnego adwokatów w Polsce / 280
7. Dyskusja nad reformą sądownictwa dyscyplinarnego w Polsce / 288
7.1. Model państwowy / 288
7.2. Model samorządowy / 293
8. Kierunki zmian w sądownictwie dyscyplinarnym adwokatów / 294
8.1. Niezależność rzecznika dyscyplinarnego i sądów dyscyplinarnych / 294
8.2. Sądowa kontrola postępowania dyscyplinarnego / 297
8.3. Nadzór Ministra Sprawiedliwości nad postępowaniem dyscyplinarnym / 301
8.4. Jawność i dostęp do informacji publicznej / 303
8.5. Uwarunkowania ekonomiczne / 305
9. Struktury norm regulujących odpowiedzialność dyscyplinarną / 308
10. Podsumowanie / 310
Zakończenie / 313
Wykaz literatury / 323
Wykaz aktów prawnych / 338
Wykaz orzecznictwa / 343

Informacje o bezpieczeństwie produktu Informacje o producencie