Peri-urban. Typologia strefy podmiejskiej średnich miast Mazowsza

Podstawowym celem tej pracy była autorska identyfikacja, charakterystyka oraz typologia strefy podmiejskiej (peri-urban) średnich miast Mazowsza wraz z próbą zdelimitowania jej zasięgu.

W siedmiu rozdziałach monografii udowodniono, że średnie miasta rozlewają się na tereny podmiejskie, zdelimitowano granice strefy peri-urban, dokonano jej podziału na części: obrzeże miejskie (urban fringe), strefa miejska (urban zone) i peryferie miejskie (urban periphery), oraz stworzono typy układów przestrzennych zabudowy.

W celu ograniczenia dalszej ekspansji zabudowy na tereny rolnicze stworzono wytyczne związane z uwzględnieniem modelu funkcjonalno-przestrzennego, który można zastosować w Strategii rozwoju ponadlokalnego. Zaproponowano ustanowienie Lokalnego Obszaru Funkcjonalnego (LOF), bazującego na delimitacji strefy podmiejskiej. Podkreślono konieczność wprowadzenia policentrycznego układu osadniczego i zabudowy wielofunkcyjnej oraz obszarów stref koncentracji zabudowy i nieprzekraczalnego zasięgu zabudowy. Zaproponowano autorskie propozycje w zakresie działań naprawczych, obejmujące budowę relacji przestrzennych pomiędzy ośrodkami wielofunkcyjnymi a miastem centralnym, a także poszukiwanie możliwości lokalizacji korytarzy i ciągów ekologicznych w wymiarze strefy peri-urban.

Spis treści

1. Wprowadzenie / 7
1.1. Przedmiot, zakres i cel badań / 8
1.2. Metodyka i struktura pracy / 9
1.2.1. Metodyka pracy / 9
1.2.2. Struktura pracy / 10
1.3. Charakterystyka średnich miast na Mazowszu / 12
1.4. Wybór obszarów badawczych / 14
1.5. Stan badań dotyczących średnich miast i ich stref podmiejskich / 18

2. Charakterystyka procesu peryurbanizacji / 23
2.1. Procesy przekształcania strefy podmiejskiej / 23
2.1.1. Urbanizacja / 23
2.1.2. Suburbanizacja / 25
2.1.3. Dezurbanizacja / 27
2.1.4. Reurbanizacja / 28
2.2. Strefa okołomiejska (peri-urban) / 29
2.3. Wnioski / 34

3. Krótki rys historyczny badanych średnich miast / 37
3.1. Wstęp / 37
3.2. Ciechanów / 37
3.3. Grodzisk Mazowiecki / 41
3.4. Mińsk Mazowiecki / 44
3.5. Mława / 47
3.6. Otwock / 50
3.7. Piaseczno / 55
3.8. Sochaczew / 59
3.9. Wołomin / 62
3.10. Żyrardów / 65
3.11. Podsumowanie / 69

4. Przekształcenia miast i ich stref peri-urban w ciągu ostatnich 100 lat / 73
4.1. Kształtowanie regionu warszawskiego od okresu międzywojennego do czasów współczesnych / 73
4.2. Okres międzywojenny / 78
4.2.1. Planowanie przestrzenne w Polsce / 79
4.2.2. Zmiany przestrzenne badanych terenów / 80
4.3. Okres od II wojny światowej do lat 80. XX w. / 85
4.3.1. Planowanie przestrzenne w Polsce / 85
4.3.2. Zmiany przestrzenne badanych terenów / 86
4.4. Okres transformacji ustrojowej / 96
4.4.1. Planowanie przestrzenne w Polsce / 96
4.4.2. Przemiany przestrzenne badanych terenów / 98
4.5. Podsumowanie / 108

5. Typologia strefy peri-urban / 119
5.1. Wstęp / 119
5.2. Analiza typów układów przestrzennych zabudowy w strefie peri-urban / 119
5.2.1. Zagnieżdżony układ zabudowy / 120
5.2.2. Skupiony (zwarty) układ zabudowy / 120
5.2.3. Rozproszony układ zabudowy / 123
5.2.4. Liniowy układ zabudowy / 124
5.3. Analiza funkcjonalna zabudowy / 126
5.3.1. Zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, jednorodzinna, zabudowa zagrodowa i letniskowa / 132
5.3.2. Usługi / 148
5.3.3. Przemysł, produkcja i logistyka / 155
5.3.4. Rekreacja indywidualna, zabudowa letniskowa / 160
5.4. Analiza gęstości (koncentracji) zabudowy (density) oraz zaludnienia / 161
5.4.1. Gęstość zabudowy / 161
5.4.2. Ludność i gęstość zaludnienia / 165
5.5. Podsumowanie / 171

6. Wytyczenie granicy i podział strefy okołomiejskiej / 173

7. Działania naprawcze oraz perspektywy związane ze średnimi miastami i ich strefami peri-urban / 181

8. Podsumowanie / 191

Bibliografia / 193
Spis ilustracji, wykresów, tabel i równań / 201
Ilustracje / 201
Wykresy / 203
Tabele / 204
Równania / 204
Słowniczek zastosowanych pojęć / 205
Streszczenie / 207
Summary / 208

Informacje o bezpieczeństwie produktu Informacje o producencie