Zadania geodezji w katastrze i gospodarce nieruchomościami cz.1

Opis

Gospodarowanie nieruchomościami dotyczy wielu dziedzin naukowych oraz działań człowieka. Sama nazwa tej specjalności obejmuje dwa, wyraźnie odmienne pojęcia, odnoszące się do różnych dyscyplin, chociaż połączenie tych pojęć jest racjonalnie uzasadnione i trafnie określa specjalność stanowiącą treść tego podręcznika. Gospodarowanie jest powszechnie rozumiane jako dokonywana w przestrzeni działalność wytwórcza lub usługowa i w tym znaczeniu dotyczy głównie nauk ekonomicznych. Istotny wpływ na tę działalność mają nauki prawnicze, techniczne, przyrodnicze oraz humanistyczne. Z kolei nieruchomość odnoszona jest również do przestrzeni, w czym wyraża się jej związek z gospodarką, ponieważ nieruchomość jest obiektem i przedmiotem produkcji i usług oraz stymulatorem aktywności gospodarczej. Obydwa pojęcia łączy również podmiot, którym jest właściciel lub posiadacz nieruchomości oraz dysponent środków wytwórczych i uzyskanych dóbr i usług.

Dla specjalisty w zakresie gospodarki nieruchomościami jest więc niezbędna interdyscyplinarna wiedza i wielowymiarowe umiejętności praktyczne. Specjalista ten powinien prawidłowo i sprawnie rozróżniać, identyfikować, opisywać obiekty przestrzenne i nieruchomości oraz posługiwać się nimi w ich zarządzaniu i funkcjonowaniu. Kanwą i podstawą wiedzy i umiejętności w ramach tej specjalności są wybrane zagadnienia wynikające z: prawa cywilnego, rolnego, administracyjnego i gospodarczego, a także z gleboznawstwa i geodezji, w tym szczególnie z zakresu ewidencji gruntów i budynków przekształcanej w kataster nieruchomości.

Gospodarowanie nieruchomościami jest działalnością realizowaną w konkretnym środowisku społecznym i przyrodniczym w celu zaspokajania potrzeb określonych jednostek lub grup ludności oraz usprawnienia relacji pomiędzy tymi jednostkami lub grupami. Dla efektywnego funkcjonowania gospodarki konieczna jest znajomość struktury, organizacji i podziału administracyjnego przestrzeni, których dotyczą odrębne rozdziały podręcznika. Podejmowanie wszelkich działań gospodarczych i społecznych regulują przepisy prawa, co uzasadnia zaprezentowanie podstaw problematyki postępowania administracyjnego i zagadnień prawnych. W celu właściwej interpretacji i stosowania przepisów przytoczono i opisano obowiązujące definicje i pojęcia prawne. Osoba zajmująca się gospodarowaniem nieruchomościami powinna rozróżniać i prawidłowo identyfikować obiekty powierzchniowe, będące przedmiotem jej działalności.

Przy określaniu walorów i cech fizycznych obiektów gruntowych niezbędna jest znajomość gleboznawstwa oraz umiejętność rozróżniania sposobów zagospodarowania i rodzajów użytkowania ziemi, dlatego również te zagadnienia zostały szczegółowo przedstawione. W rozdziale 7 omówiono problematykę ewidencji gruntów i budynków, której baza danych i dokumentacja stanowią podstawę działań podejmowanych w gospodarowaniu nieruchomościami. Omówienie tej problematyki poprzedzono informacjami na temat dawnych, historycznych systemów katastralnych i sposobów dokumentowania danych o gruntach i ich posiadaczach. Uzupełnieniem dla wiadomości z katastru jest rozdział, w którym przybliżono Czytelnikowi zagadnienia z zakresu ksiąg wieczystych, zbiorów dokumentów i hipoteki oraz rejestracji danych o stanie prawnym nieruchomości.

Spis treści

Słowo wstępne / 7

Rozdział 1: Rola geodezji w gospodarce i administracji publicznej / 9
1.1. Zadania geodezji. w rolnictwie / 9
1.2. Zadania geodezji w leśnictwie / 10
1.3. Zadania geodezji w budownictwie / 13
1.4. Zadania geodezji w planowaniu przestrzennym / 15
1.5. Zadania geodezji w administracji publicznej / 16
1.6. Ośrodki dokumentacji geodezyjno-kartograficznej / 29
1.7. Zadania geodezji w gospodarce nieruchomościami / 35
1.8. Zadania geodezji w prowadzeniu rejestrów publicznych / 39

Rozdział 2: Postępowanie administracyjne / 41
2.1. Podstawowe pojęcia, zasady i cele administracji publicznej / 41
2.1.1. Struktura administracji publicznej w Polsce / 41
2.1.2. Administracja rządowa i samorządowa / 41
2.1.3. Istota postępowania administracyjnego / 44
2.2. Podmioty postępowania administracyjnego / 47
2.3. Załatwianie spraw / 49
2.3.1. Terminy, doręczenia pism, wezwania / 49
2.3.2. Wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego / 50
2.3.3. Formy aktów administracyjnych / 51
2.3.4. Postępowanie nadzwyczajne / 54
2.4. Szczególne podmioty, zaświadczenia, skargi / 56
2.4.1. Szczególne podmioty postępowania administracyjnego / 56
2.4.2. Zaświadczenia, skargi i wnioski oraz opłaty / 57
2.4.3. Spory o właściwość między organami administracyjnymi i sądami powszechnymi / 58

Rozdział 3: Podstawy gleboznawstwa / 59
3.1. Wiadomości wprowadzające / 59
3.2. Gleba jako element środowiska przyrodniczego / 61
3.3. Czynniki procesów glebotwórczych / 63
3.4. Składniki gleb / 68
3.4.1. Składniki mineralne / 68
3.4.2. Skład chemiczny gleb / 72
3.4.3. Składniki organiczne / 75
3.4.4. Żywe organizmy glebowe (edafon) / 76
3.4.5. Woda i powietrze glebowe / 76
3.5. Funkcje gleby / 77
3.6. Właściwości fizyczne i chemiczne gleb / 79
3.6.1. Właściwości fizyczne gleb / 79
3.6.2. Właściwości wodne gleb / 83
3.6.3. Właściwości chemiczne gleb / 87
3.7. Poziomy genetyczne gleb / 90
3.8. Procesy glebotwórcze gleb występujących w Polsce / 93
3.9. Systematyka gleb Polski (wg PTG) / 97
3.10. Charakterystyka podstawowych typów gleb występujących w Polsce / 99
3.10.1. Gleby początkowego stadium rozwoju / 100
3.10.2. Rędziny / 100
3.10.3. Gleby bielicoziemne / 101
3.10.4. Gleby płowe (gleby lessivés) / 102
3.10.5. Gleby brunatne / 102
3.10.6. Czarnoziemy / 103
3.10.7. Czarne ziemie / 103
3.10.8. Gleby bagienne / 104
3.10.9. Gleby pobagienne / 104
3.10.10. Mady rzeczne / 105
3.10.11. Gleby deluwialne / 107
3.10.12. Gleby antropogeniczne / 107
3.11. Zarys systematyki gleb według systemu międzynarodowego FAO/WRB / 108
3.12. Przydatność rolnicza gleb Polski / 110
3.13. Klasy bonitacyjne gleb / 116
3.13.1. Podstawy klasyfikacji gleb / 116
3.13.2. Klasy gleb gruntów ornych / 118
3.13.3. Klasy gleb użytków zielonych / 121
3.13.4. Klasy gleb pod lasami, wodozbiorami oraz nieużytki / 125
3.13.5. Współczynnik (wskaźnik) bonitacji gleb / 126
3.14. Kompleksy przydatności rolniczej gleb / 127
3.14.1. Kompleksy przydatności rolniczej gleb gruntów ornych / 127
3.14.2. Kompleksy przydatności rolniczej gleb trwałych użytków zielonych / 129
3.14.3. Mapy glebowo-rolnicze / 130
3.15. Degradacja gleb i jej zapobieganie / 136
3.15.1. Przyczyny i skutki degradacji gleb / 136
3.15.2. Zapobieganie degradacji związanej z zakwaszeniem i erozją gleb / 137
3.15.3. Zapobieganie degradacji gleb spowodowanej zanieczyszczeniami / 144
3.16. Rekultywacja gleb / 146
3.17. Prace podczas klasyfikacji bonitacyjnej gleb / 148
3.17.1. Podstawy prawne klasyfikacji / 148
3.17.2. Cele klasyfikacji i wykorzystanie jej wyników / 149
3.17.3. Wymagane kwalifikacje klasyfikatora / 149
3.17.4. Odkrywki glebowe i ich lokalizacja / 151
3.17.5. Badania terenowe w odkrywkach glebowych / 153
3.17.6. Pobieranie próbek gleb do badań laboratoryjnych / 160
3.17.7. Procedury administracyjne związane z klasyfikacją gleb / 160
3.18. Dokumentacja klasyfikacji gleboznawczej / 163
3.18.1. Operat klasyfikacji gleboznawczej / 163
3.18.2. Mapa klasyfikacyjna / 164
3.19. Ochrona gruntów rolnych i leśnych / 167
3.19.1. Istota pojęcia i podstawy prawne ochrony gruntów / 167
3.19.2. Ograniczenie przeznaczania gruntów rolnych i leśnych na inne cele / 170
3.19.3. Wyłączanie gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej / 171
3.19.4. Zapobieganie degradacji gruntów rolnych i leśnych / 172
3.19.5. Rekultywacja i zagospodarowanie gruntów wg ustawy oogril / 174
Bibliografia do rozdz. 3 / 175

Rozdział 4: Prawa rzeczowe i zobowiązania / 177
4.1. Rodzaje praw rzeczowych / 178
4.1.1. Własność / 178
4.1.2. Współwłasność / 179
4.1.3. Zasiedzenie / 180
4.1.4. Użytkowanie wieczyste / 182
4.2. Prawa rzeczowe ograniczone / 184
4.3. Prawa zobowiązaniowe / 189
4.4. Prawa związane / 192

Rozdział 5: Księgi wieczyste / 194
5.1. Księgi wieczyste / 194
5.1.1. Istota i podstawowe zasady funkcjonowania ksiąg wieczystych / 194
5.1.2. Prowadzenie ksiąg wieczystych / 196
5.1.3. Zmiany w systemie ksiąg wieczystych / 199
5.2. Założenie i wpis do księgi wieczystej dla nieruchomości / 200
5.3. Odpisy ksiąg wieczystych / 204
5.4. Zbiór dokumentów / 211
5.5. Księgi wieczyste a ewidencja gruntów i budynków. 212

Rozdział 6: Zarys historii katastru w Polsce / 215
6.1. Krótka chronologia katastru / 215
6.2. Rys historyczny systemów katastralnych w Polsce 217
6.2.1. Osadnictwo na ziemiach polskich / 217
6.2.2. Służebności gruntowe / 219
6.2.3. Wspólnoty gruntowe / 220
6.3. Pruski kataster gruntowy / 221
6.4. Austriacki kataster gruntowy / 224
6.5. Zamojski kataster gruntowy / 233
6.6. Dokumenty własności i materiały geodezyjne z terenu zaboru rosyjskiego / 235
6.7. System katastralny w Polsce międzywojennej / 236
6.8. Ewidencja gruntów w PRL (1944-1989) / 239
6.9. Zestawienie ważniejszych pojęć związanych z historią katastru / 251

Rozdział 7: Ewidencja gruntów i budynków / 256
7.1. Rodzaje obiektów powierzchniowych / 256
7.1.1. Granice obiektów powierzchniowych / 256
7.1.2. Struktura terytorialna kraju / 257
7.1.3. Struktura władania / 262
7.1.4. Gospodarstwo rolne / 264
7.1.5. Przedsiębiorstwo / 265
7.2. Podział i systematyka użytków gruntowych / 265
7.2.1. Podział użytków gruntowych / 265
7.2.2. Systematyka użytków gruntowych według rozp. egib / 266
7.3. Podstawowe założenia i struktura ewidencji gruntów i budynków 274
7.3.1. Jednostka ewidencyjna / 277
7.3.2. Obręb ewidencyjny / 278
7.3.3. Punkty graniczne / 279
7.4. Ewidencja gruntów / 280
7.4.1. Działka / 280
7.4.2. Kontury użytków gruntowych i klas bonitacyjnych / 286
7.4.3. Jednostka rejestrowa gruntów / 287
7.5. Ewidencja budynków i lokali / 290
7.5.1. Ewidencja budynków / 290
7.5.2. Ewidencja lokali / 294
7.6. Podmioty ewidencji gruntów i budynków, grupy rejestrowe / 297
7.6.1. Podmioty EGiB / 297
7.6.2. Grupy rejestrowe / 298
7.7. Dokumentacja ewidencyjna .304
7.7.1. Mapa ewidencyjna / 304
7.7.2. Kartograficzne znaki umowne na mapie ewidencyjnej / 310
7.7.3. Opisowa część operatu ewidencyjnego / 314
7.8. Zakładanie EGiB / 316
7.8.1. Podstawowa dokumentacja ewidencyjna / 316
7.8.2. Zasady i procedura zakładania ewidencji gruntów i budynków / 316
7.8.3. Ustalenie granic ewidencyjnych obiektów powierzchniowych / 318
7.8.4. Zarysy pomiarowe / 321
7.8.5. Ustalenie stanu własności i władania / 323
7.8.6. Przyjęcie i zatwierdzenie operatu ewidencyjnego / 325
7.9. Pomiary terenowe dla potrzeb ewidencji gruntów i budynków / 326
7.9.1. Pomiary bezpośrednie / 326
7.9.2. Pomiary fotogrametryczne / 327
7.9.3. Pomiary kartometryczne / 329
7.10. Obliczenie pól powierzchni obiektów ewidencyjnych / 330
7.11. Prowadzenie EGiB / 331
7.11.1. Zmiany danych ewidencyjnych / 331
7.11.2. Udostępnianie danych ewidencyjnych / 336
7.11.3. Ochrona danych ewidencyjnych / 337
7.11.4. Weryfikacja danych ewidencyjnych / 337
7.11.5. Sporządzanie wykazów i zestawień zbiorczych danych ewidencyjnych / 338
7.11.6. Modernizacja EGiB / 339
7.12. Prowadzenie ewidencji gruntów w systemie informatycznym / 340
7.12.1 Umiejscowienie EGiB w systemie informacyjnym SIT / 340
7.12.2. Wymagania w stosunku do systemu informatycznego dla prowadzenia EGiB / 342
7.12.3. Przegląd niektórych programów do prowadzenia ewidencji gruntów / 343
7.12.4. Zintegrowany System Informacji o Nieruchomościach (ZSIN) / 346
7.12.5. Witryna internetowa GEOPORTAL / 352
7.12.6. EWID 2000 jako przykład systemu informatycznego do prowadzenia EGiB / 355
7.13. Zmiany ustaw regulujących funkcjonowanie EGiB od r. 2010 / 366
7.13.1 Ustawa o infrastrukturze informacji przestrzennej / 366
7.13.2. Zmiany w ustawie Pgik / 367
7.14. Zmiany w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków / 369
7.14.1. Zmiany w tekście rozporządzenia / 369
7.14.2. Zmiany w załącznikach do rozporządzenia egib / 404
7.15. Definicje wybranych pojęć związanych z EGiB / 411
Bibliografia do rozdziałów: 1, 2, 4, 5, 6, 7 / 435

Informacje o bezpieczeństwie produktu Informacje o producencie